Voorbespreking van het VPRO interviewprogramma Zomergasten, afl. 27 aug. 2006.


VARA TV Magazine
, nr. 34-2006, door Jelle Vanhijfte (volledig artikel hier )

Zeeuws licht

Zomergast van vanavond: filosoof Ad Verbrugge (1967), idealist in barre tijden.

...  Maar Verbrugge is vooral filosoof. Zijn ideeŽn, geŽnt op geesten als Aristoteles, Hegel, Heidegger zet hij uiteen in het genoemde boek Tijd van onbehagen. Vrolijk word je er niet van als je het leest. Verbrugge stelt in zijn werk de verabsolutering van de individuele vrijheid en de gevolgen daarvan, calculerend consumentisme en een asociale samenleving, aan de kaak. Hij ageert vooral tegen de zelfgenoegzaamheid van de huidige tijd. De mens doet tegenwoordig wat hij wil, hij is vrijer dan ooit. De wereld is ervoor hem, de wereld is er om door 'jou' te worden geconsumeerd en 'jou' een goede tijd te geven. Wat we nodig hebben, vertellen de reclamejongens ons we!. Ongebreideld consumeren als het hoogste goed, eenieder wil zijn piece of cake in deze prefabgenotswereld.
    Maar het is een schijnvrijheid. Dat gebrek aan gemeenschapszin, deze solipsistische gevoelsbeleving, zoals Verbrugge het noemt, breekt de mens en de samenleving uiteindelijk op, met alle kwalijke gevolgen van dien. We zitten gevangen in een systeem, dus.
    Het doet een beetje den ken aan 'Archie, de man van staal' zoals dat vroeger in stripblad Sjors verscheen. Archie was op zich een goedzak, niks mis mee, maar had een vijand: een enorme amorfe gele pudding. Zodra die over hem heen viel, was het afgelopen met Mr. Nice Guy. Dan was Archie in de ban van de pudding en werd hij erg vervelend, zeg maar gerust kwaadaardig.

Hoe nu ons te bevrijden van die pudding? Daarover kunnen presentator Luyendijk en filosoof Verbrugge vast een mooi boompje opzetten. De laatste bepleit een fundamentele herbezinning op onze samenleving. Hij ziet een culturele crisis die in wezen spiritueel van aard is. Een terugkeer naar vervlogen tijden acht hij onmogelijk, maar een hang naar oude zekerheden, een herwaardering van de religie en het geloof in de traditie is in zijn werk moeilijk te ontkennen. Je denkt soms zelfs een zweempje Jan Peter Balkenende te ontdekken.
    Hoopvol is dat de in het systeem gevangen mens volgens Verbrugge wel weet dat hij meer is dan hij strikt genomen weet, wil of kan beheersen. 'De vraag is echter in welke mate we daarvan doordrongen zijn en hoe we ons tot dit gegeven van de transsubjectieve feitelijkheid verhouden.' Kunnen we het systeem uiteindelijk fucken? Of is het allemaal maar een idee, weet-je-wel? Wie weet, komt het antwoord zondagavond.


Naar Morele keuze , Filosofie lijst , of site home .
 

Error processing SSI file