WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Neurologie, emotie-organen: basale ganglia versus hippocampus

In Neurologie, begrippen zijn de  basale ganglia  en hippocampus  beschreven als de elementen in twee verschillende circuits, het ene gaande over primaire gedragspatronen in hun geheel, scenario's, en het andere over de evaluatie van waarnemingen en patronen, wat gebeurt met behulp van concpeten of abstracties.
    Voor deze tweedeling bestaan vele aanwijzingen in algemeen menselijk gedrag, en een paar meer concrete directer aangaande de neurologie. De eerste komt uit het verschijnsel "dromen", te vertalen als "scenario's die zich afspelen tijdens de slaap". Hier een bij de onderzoekers van dromen (kennelijk) redelijk bekend feit:


Uit: Psyche en brein, nr. 1-2014, door Christof Koch

Droomtoestanden

Dromen zouden wel eens de sleutel kunnen bevatten tot het mysterie van het bewustzijn.


Hebt u de recente kaskraker Inception gezien? Wat The Matrix betekende voor ons denken over virtual reality, betekent deze film voor het verschijnsel dromen. Ik hield mijn adem in toen ik zag hoe de bouwkundestudente Ariadne de straten van Parijs als een deken over zich heen vlijde. Deze spectaculaire scène, een hommage aan M.C. Escher, maakte weer eens duidelijk hoe bizar dromen soms kunnen zijn en zette de neurowetenschapper in mij aan het denken. Wat zijn dromen eigenlijk en wat zeggen ze over ons brein?
    De eerste vraag is gemakkelijk te beantwoorden: dromen zijn levendige sensomotorische hallucinaties met een verhalende structuur. We ervaren een droom bewust - we kunnen dingen zien, horen en aanraken in een omgeving die volkomen echt lijkt (maar vreemd genoeg ruiken we nooit in een droom).


Red.:   Vreemd dat dit tussen haakjes staat, want van zo'n feit leer je vaak veel - de redactie heeft dit ooit eens eerder gelezen.
    De eerste stap naar de verklaring is fysiologisch: in de overzichten van de emotie-organen  is zichtbaar dat het centrum van de geurverwerking, de "olfactory bulb", verbonden is aan het circuit van de basale ganglia. En niet aan dat van de hippocampus.
    De tweede stap is de op deze website gebruikte veronderstelling omtrent de functie van dromen: ze dienen ter herevaluatie van ervaringen tijdens opgedaan het bewustzijn. En als die hervaluatie zich afspeelt in het hippocampus-circuit, komt de geur dus niet voor in dromen.
    Concrete aanwijzing twee:


Uit: De Volkskrant, 20-06-2015, door Margreet Vermeulen

Neuroshopper

U kunt wel zeggen wat u het lekkerste en het mooiste vindt, dat blijkt weinig te voorspellen over wat u in de winkel doet. Marketeers zoeken daarom naar de koopknop in het brein. Maar bestaat die wel?


Kent u de Pepsi-paradox? Mensen die blind proeven, vinden Pepsi- cola meestal het lekkerst. Gaat de blinddoek af, dan is Coca-Cola favoriet. De Amerikaanse psycholoog Samuel McClure besloot in 2004 moderne hersentechniek in te zetten om te achterhalen waarom Coca-Cola de markt domineert en niet Pepsi. McClure legde 67 mensen in de MRI-scanner en liet ze blind proeven. Ongeveer de helft vond Pepsi lekkerder. Maar toen de proefpersonen te zien kregen wat ze dronken, vond opeens driekwart Coca-Cola beter smaken. En hun breinactiviteit veranderde. Bij Coke-liefhebbers draaide de hippocampus - het geheugencentrum - op volle toeren. Blijkbaar waren de positieve herinneringen aan het merk Coca-Cola zo krachtig dat ze de smaakpapillen overklasten.


Red.:   Met de kennis van het voorgaande laat zich dit direct vertalen: zonder de visuele waarneming wordt de beslissing genomen binnen het circuit van de basale ganglia - en de smaak geeft de doorslag. Met de visuele waarneming ingeschakeld, vindt de evaluatie plaats in het hippocampus circuit, en geeft de conceptuele ervaring de doorslag. En omdat Coca-Cola zo succesvol gemarket is als "symbool van Amerika en vrijheid en succes", geeft in het concpetencircuit van de hippocampus het concept "Coca-Cola" de doorslag.
    De doorslaggevende rol van de visuele waarneming is omdat deze de hogere circuits voor de ruimtelijke verwerking inschakeld, en die, de entorhinal cortex, zitten in het hippocanmpus-circuit.


Naar Neurologie, emotie-organen  , Neurologie, globaal  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .

 


5 jan.2015