WERELD & DENKEN
 
 

Intellectuele cynici

Max Pam
Links opiniemaker, geïnterviewd in de Volkskrant (24 april 2004) na zijn ontslag als columnist NRC-Handelsblad; nu een baan gekregen in Het Parool en HP/De Tijd. Heeft twee jaar terug een hersenbloeding gehad.

Ooit zag je cynisme als een noodzakelijke kwaliteit van een columnist: ‘Onafhankelijk zijn, sarren, iedereen kunnen uitlachen.’ Is het gedaan met de polemist Max Pam?
‘Absoluut niet! Wij gaan vrolijk voort, in Het Parool en HP/De Tijd. Ik kan nog steeds mensen aanpakken of uitschelden als het moet. Maar het is niet meer zo achteloos, niet meer: Pardon wird nicht gegeben. Ik vind het tegenwoordig ook superieur en wijs om níet te reageren op een belediging. Cynisme is de moordenaar van het gevoel, dat heb ik losgelaten. Ik zoek het meer in het absurdisme. Want dat is het leven: volkomen absurd. Je gaat dood. Keihard. Dat weet niemand. Jij ook niet, jij hebt geen idéé. Ik wel, helaas. Dat is het grote verschil.’

Noot Red.:   Overigens heeft het herstel van zijn aandoening bij Max Pam een sterke verzachting van zijn houding teweeg gebracht. Een zoveelste aanwijzing over de oorsprong en de ernst van de aandoening van het cynisme.

Jan Blokker
Links opiniemaker, columnist in de Volkskrant: 'Ik heb me in elke column afgezet tegen Fortuyn, en zijn macabere LPF. Intuïtief: dit is gevaarlijk. Het ergerde me dat ik, ook van de Volkskrant, Fortuyn niet mocht vergelijken met Mussert en de nazi's.' Dit citaat komt uit een interview met Het Parool (22 juni 2004), en wordt aangehaald door Paul Cliteur in de Volkskrant (6-10-2004) in een artikel over het verbale gedrag van columnisten in het algemeen. Een van de voornaamste redenen dat Fortuyn zo de gebeten hond was van columniste als Blokker, was omdat Fortuyn de waarden van de islam openlijk bekritiseerde, en onder andere als eerste de kwalificatie achterlijk. Dit mocht van de columnisten niet, waaronder Blokker, onder gebruik van veel negatieve adjectieven, zie boven. Wat iemand als Blokker er niet van weerhoudt zelf eerder dezelfde soort terminologie te gebruiken jegens christenen, onder gebruik van termen als christenhonden. Maar nog saillanter, Blokker ging daar rustig mee door, nadat hij hetzelfde wat betreft Fortuyn en de islam had afgekraakt. Of in de woorden van Cliteur:
'Een vraag als 'waarvoor stond Fortuyn?' valt te beantwoorden, zelfs voor geharnaste anti-fortuynisten. Maar probeer het nu met: ... 'Waarvoor staat Blokker?'. Ik vrees voor 'niets'. Wie dat ideologisch wil optuigen, kan zeggen: voor nihilisme.'
    De uitspraken van Blokker over christenen tonen dit overtuigend aan. Maar nihilistisch is een te passieve term voor dit gedrag; het destructieve karakter ervan is dat van de cynicus, iemand die graag waarden en dingen kapot maakt. Meer over Blokker hier  .

Bert Wagendorp
Columnist van de Volkskrant. Ernstig multiculturalist. Het multiculturalisme is een van de archetypische oorzaken van cynisme: het is een ideaal, dat door de praktijk hardnekkig en hardhandig wordt tegengesproken. Dus in alle andere zaken keert Wagendorp zich af van idealen, bijvoorbeeld over SP'ers: 'Ik mag ze nog steeds wel, hoewel ik emigreer als ze de meerderheid krijgen. Idealisten met veel macht zijn nu eenmaal levensgevaarlijk.'
 

Linkse intellectuelen, in het algemeen,
uit een interview met Maarten en Vincent van Rossem (de Volkskrant, 24 april 2004):
'Maarten deelt met Vincent zijn aversie tegen ... de populaire vaderlandhaat van de Nederlandse intellectuelen ... .'

Paul Cliteur (de Volkskrant, 6-10-2004):
'Het zou de kwaliteit van het publieke debat enorm ten goede komen, wanneer in Nederland een intellectueel uitdagender columnistiek tot ontwikkeling zou komen. Waarom hebben wij geen columnisten als Thomas Friedmann? Is het omdat we zo cynisch zijn dat we het publieke debat helemaal niet serieus nemen?'

Elders besproken: Hugo Brandt Corstius  . Nog te bespreken:  Karel van 't Reve, Arend Jan Boekestijn.

Over rechtse intellectuelen in het algemeen: dit zijn vrijwel allemaal cynici. Dat is min of meer onoverkomelijk, omdat het basisidee van het rechtse denken en mentaliteit de steun is voor het recht van de sterkste. Dat betekent dat alle andere ideeën van hogere ordening hieraan ondergeschikt zijn. De rechtse intellectuelen bepalen die ondergeschiktheid meestal door die ideeën van hogere ordening " idealen" te noemen, die vervolgens het irrealisme ervan aan te tonen. Meestal zitten er grote lacunes of contradicties in die bewijzen.


Naar Cynisme  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .