WERELD & DENKEN
 
 

Toelichting bij Gezag en macht: management

12 mrt.2015

Het verschil tussen macht en gezag is het verschil tussen eenzijdige en tweezijdige communicatie. Of: tussen de afwezigheid en de aanwezigheid van terugkoppeling . Wat dat betekent voor een organisatie, die bijvoorbeeld één of ander plan wil implementeren, is onderstaand geïllustreerd in drie plaatjes:

Fase 1 - Plan, werkelijkheid en de verschillen
Het meest rechtervakje van de werkelijkheid
geeft het geval weer van een voortdurend veranderende situatie.
 
Fase 2 - Macht
Het plan wordt eenzijdig opgelegd.
Er zijn grotere en kleinere problemen.
En grotere en kleinere mislukkingen.
 
Fase 3 - Gezag
Het plan wordt aangepast aan de werkelijkheid,
middels de inbreng van de werkvloer.
De grote van de inbreng bepaalt de grootte van de problemen.


De algemene conclusie: plannen en (re-)organisatiemodellen waarin de pijlen alleen naar beneden wijzen, hebben een kleine kans van slagen. De reden dat desondanks de meeste organisaties wel werken op diverse niveaus, is omdat de werkvloer de problemen oplost op zo goed mogelijke wijze uitleg of detail . Deze situatie is echter gevoelig voor langere termijn en grotere schaal veranderingen, die de normale taak zijn van management. De relatie tussen de twee niveaus van "management" en "werkvloer" is die als geschetst in Organisatie, sterke interactie .

Voor het geval van een reorganisatieproces gericht op verbetering van de werking van de organisatie die problemen heeft (mede) veroorzaakt door eenzijdige communicatie, blijkt uit de illustratie tevens dat dit proces dient te beginnen daar waar de belangrijkste problemen zich voordoen: aan de onderkant. En daarna (eventueel) terugwerkende naar boven.

Voor de tak van activiteiten genaamd "ict" is de aanpak van fase 3 op een wat ander niveau redelijk bekend, onder de naam "planning cycle van Deming" of "plan-do-check-act" of "PDCA" uitleg of detail . Dat desondanks zo veel vooral grotere ict-projecten mislukken, ligt eraan dat men de fase "check" uitvoert op het verkeerde niveau (dat van het management), of nauwelijks, of helemaal niet. Voor voorbeelden van de kwaliteitsbepalende rol van terugkoppeling in het management, zie hier uitleg of detail - een planmatig voorbeeld staat hier uitleg of detail .


Naar Gezag en macht , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .