WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Archeologie, ondermaats

30 mrt.2016

Bij een vak als archeologie, op of over de grens van de natuurwetenschappen, kan je je nauwelijks voorstellen dat politieke-correctheid een rol kan spelen. Maar politieke-correctheid is een zo sterk en kwaadaardig verschijnsel, dat het gif er zelfs daar doordringt. Bleek in onderstaande artikel:


Uit: De Volkskrant, 17-03-2016, door Cor Speksnijder

Interview | David Fontijn, hoogleraar archeologie

'De psychologie te veel confettifabriek'

Voorwerpen uit de bronstijd lijken te wijzen op slim gedrag van vroege Europeanen. Maar laat die zienswijze zich rijmen met de constatering dat veel brons niet werd hergebruikt?


Wat heeft Europa, dat de wereld eeuwenlang heeft gedomineerd, zo machtig gemaakt? Veel historici verwijzen naar de ontwikkeling van de wetenschap na de Middeleeuwen en naar de opkomst van het kapitalisme. ...


Red.:   Wijzen naar 'de opkomst van het kapitalisme' ... Dat moet nieuw zijn, want daar heeft deze redactie tijdens de opleiding nooit van gehoord. Maar dat was voor de jaren 1980 en de opkomst van het neoliberalisme. Daarvoor zou geen gek bedacht hebben dat kapitalisme ooit iets had gemaakt. Behalve vals geld.

  Anderen kijken verder terug in het verleden en menen de wortels van het Europese succes al waar te nemen in de bronstijd, die duurde van ongeveer 2300 tot 800 voor Christus. Zij beschouwen die periode als een tijd waarin de Europese mens zijn inventiviteit toonde en voor het eerst rationeel-economisch gedrag ontwikkelde.

Hmmm ... Ook niet het beeld dat deze redactie heeft meegekregen. Dat had het over Sumeriërs aan de Eufraat en Tigirs en steden als Ur, Grieken en Roemeinen, en Middeleeuwen, en toen kwam er Verlichting en toen werd het in Europa ook wat. En de term 'rationeel-economisch gedrag' ...? Nooit van gehoord. Van iets als "voor wat hoort wat", en iedeeën  als een huishoudboekje ... Maar om dat te omschrijven als 'rationeel-economisch gedrag' ...
    Deze meneer lijkt wel de redacteur van een historisch georiënteerd modeblad. In plaats van een historicus of accheoloog. Maar misschien is dat het huidige vak wel ...

  Hier lijkt veel voor te zeggen. In de bronstijd werden immers nieuwe technieken - brons gieten - en materialen ontdekt. De vroege Europeanen maakten sieraden, gebruiksvoorwerpen en wapens van brons. Er ontstond een levendige handel in metaal die zich over het hele continent uitstrekte. Mensen uit verschillende delen van Europa kwamen met elkaar in contact. De vroege Europeanen waren slim en vooruitstrevend, zou je kunnen concluderen.
    Maar dat is niet het hele verhaal. 'Het economisch gedrag van de Europeaan in de bronstijd was helemaal niet zo rationeel', zegt David Fontijn, hoogleraar archeologie van vroeg Europa aan de Universiteit Leiden. 'Overal in Europa werden bronzen voorwerpen doelbewust kapotgemaakt en weggegooid. Dit terwijl ze eindeloos konden worden omgesmolten en hergebruikt. Er was een bizarre economie van vernietiging. Zwaarden werden kromgebogen om ze onbruikbaar te maken. Kostbare bezittingen werden in moerassen en rivieren gegooid. Dat gebeurde eeuwenlang, in heel Europa. Dit past niet in het beeld van een rationeel Europa.'
    Fontijn kreeg van de NWO (Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek) een zogeheten VICI-beurs om onderzoek te doen naar dit raadselachtige fenomeen. Morgen houdt hij zijn oratie over het verre verleden van Europa en de Europese identiteit.

Juist ja ... Naast het maken vanm brons deed men ook dingen die nu als "irrationeel" worden gezien. En dat moet er dus op wijzen dat die Eurpeanen helemaal niet zo slim waren, ondanks dat maken van brons.
    En dat gaat deze meneer onderzoeken. Met steun van andere meneren.
    Maar laten we ons nu eens niet meteen druk maken over allerlei theoretische raamwerken, en gewoon even rondkijken in de wereld. Naar andere beschavingen die vormen van georganiseerd gedrag vertonen, wat je zou kunnen theoretiseren tot 'rationeel-economisch gedrag'. Laten we zeggen ... de Inca's. Heersers over een groot rijk. Met zeer veel 'rationeel-economisch gedrag'. En met kind-offers. En je zou je dus het hoofd kunnen gaan breken over hoe een cultuur met veel 'rationeel-economisch gedrag', tot zoiets irrationeels komt als kindoffers. Heel wat irrationeler dan zwaarden krombuigen.
    Eenmaal als zodanig geformuleerd, weet iedereen het antwoord al: "Om de Goden te gerieven".
    Een antwoord dat van toepassing is gebleken op talloze soortgelijke situaties.
    Het vermoedelijke antwoord op het waarom van dat krombuigen van zwaarden: "Om de Goden te gerieven".
    De kans dat je, met niets tastbaars overblijvende uit die tijd dan stenen en zwaarden, iets anders hierover kan zeggen dat ook maar een greintje waarschijnlijk is dan "Om de Goden te gerieven", ligt ergens tussen infinitesimaal nul en absoluut nul.
    Oftewel: de rationaliteit van het starten van dit soort onderzoek is ook betrekkelijk gering. In de omgeving waar vraagstelling en oplossingsrichting zijn geformuleerd, is gezond verstand => duidelijk een zeer zeldzaam goed. Niet dat dit soort onderzoek niet deugt, maar er zijn ongetwijfeld zinniger problemen te bedenken en aan te pakken. Dat van archeologische stenen cirkels onder water uitleg of detail , bijvoorbeeld. Ze schijnen er ook gewoon voor de kust van Frankijk te zijn. "Onder water" betekenende: meer dan iets als 10 duizend jaar geleden (zeespiegelniveaus, en dergelijke). De standaardreactie van de archeologie op dit soort zaken: "Dat is meer dan 10 duizend jaar terug. Uit die tijd kennen we geen beschaving. Dus zijn die formaties natuurlijk. En natuurlijke formaties hoeven we niet te onderzoeken".
    Ja, ook archeologen zijn goed in cirkelredenaties ...
    Enfin, we zijn afgedwaald. Terug naar de meneer van de kromme zwaarden. Aan het einde van het interview heeft hij nog een boodschap voor ons, leken:
   'Er schuilt een potentieel gevaar in het gevoel van vertrouwdheid met onze voorouders. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd het zoeken naar voorouders gebruikt om land te claimen: dat is Germaans geweest en is van ons. De archeologie kan gemakkelijk worden gebruikt voor een nationalistisch doel.
    'Wat heeft je huidige identiteit te maken met mensen die heel lang geleden leefden? De sociale omgang, de taal, de cultuur zijn veel belangrijker dan het feit dat wij in onze genen iets hebben dat terugverwijst naar bepaalde voorouders. Daarmee schep je afstand tot andere voorouders. Ik maak me zorgen over de manier waarop mensen zich kunnen binden aan een bepaalde voorouder. Als je kwaad wil, kun je dit gebruiken om groepen tegen elkaar op te zetten.'

Juist ja ... Het verhaal van een jaar of tien terug: "Er bestaat geen dé Nederlandse identiteit" uitleg of detail . Een houding ooit eens zo treffend samengevat door een Volkskrant-weblogger; "Identiteit ... Dat is iets dat Nederlanders niet hebben, en allochtonen mogen behouden".
    Of als je een toepassing zou willen verzinnen voor deze moderne tijd (2016): "Ga dat maar aan die over kolonialisme en slavernij klagende negers vertellen". Daarmee willen de negers, volgens deze meneer, kennelijk kwaad en zetten ze groepen tegen elkaar op.
    Maar dát is natuurlijk niet waar de meneer op doelt. Die doelt erop om dit toe te passen op Nederlanders. Blanke Nederlanders. Nederlanders met voorouders in Nederland. En Europa. Kijk maar, in de alinea voorafgaand aan het laatste:
  '... Ik ben ook niet op zoek naar de wortels van het kapitalisme. Ik vind het opvallend dat wetenschappers daar wel naar op zoek zijn gegaan in het verre verleden. Dat voelt kennelijk prettig: lang geleden waren onze voorouders ook al zo. Het positieve verhaal over de bronstijd in Europa was bedoeld om Europa te onderscheiden van het Nabije Oosten. Daar heerste een despotisch systeem, daar zou geen vrijheid zijn. Wat wij nu belangrijk vinden proberen we te projecteren op het verleden.'
Het gaat erom om het nabije Oosten gelijk te maken aan Europa. Niet toen, maar nu, natuurlijk. "Wij zijn niet beter dan hen".
    Een interpetatie van de wereld van de meneer, die onmiddellijk bevestigd werd:


Uit: De Volkskrant, 19-03-2016, column door Arnon Grunberg

Prestige

'Overal in Europa werden bronzen voorwerpen doelbewust kapotgemaakt en weggegooid', aldus David Fontijn, hoogleraar archeologie, in een interessant artikel van Cor Speksnijder donderdag in de Volkskrant.    ...


Red.:   Wat geprezen wordt door Arnon Grunberg uitleg of detail , behoort met een hoge mate van waarschijnlijkheid tot het rijk der kwaadaardigheid uitleg of detail . Eén van die zaken die er zeker toe behoren: A. Grunberg is tegen het behoud van alle culturen, behalve de eigen: de Joodse. De Joodse cultuur van de godsdienstwaanzin en het neoliberalisme. Het "Ieder voor zich en God voor ons allen".
    En de Europese sociale culturen moeten daarom worden bestreden. En de hulp van de meneren is daarbij gewenst:
  Fontijn waarschuwt voor het mythologiseren van het verleden ten behoeve van nationalistische doeleinden.

De term 'nationalistisch' is Grunbergiaans voor "de Europese sociale culturen". Die mogen beslist niet meer zijn dan de Midden-Oosterse individualistische woestijn-culturen.
    Maar het werkt natuurlijk ook andersom: waarom schrijft zo iemand als deze meneer zulke dwaze en weerzinwekkende dingen op? Antwoord: omdat hij er bevestiging van en mee krijgt van meneren als Arnon Grunberg, die een dusdanige invloed heeft dat hij de bevestigng krijgt van een hele Volkskrant, zodat hij met zijn stukjes in de krant komt, zodat hij serieus wordt genomen door ander meneren die anders misschien nog een beetje twijfelen bij het uitedelen van het geld, zodat we eindigen met een sociaal-psychologie die gedomineerd wordt door Diederik Stapels uitleg of detail , een sociologie die gedomineerd wordt door Willem Schinkels uitleg of detail , en een filosofie die gedomineerd wordt door Markussen Gabriel uitleg of detail .
    De wedergang van al dit soort vakgebieden wordt veroorzaakt door de politieke-correctheid, en de politieke-correctheid wordt in hoge mate gedreven door het Joodse gedachtengoed - met daarbij het volgende: "Doe en schrijf wat wij zeggen, anders ben je schuldig aan de nieuwe holocaust" uitleg of detail .


Naar Wetenschap en religie  , Wetenschap lijst  , Wetenschap overzicht  , of site home  .